Haydar Efendi’nin İlk Fotoğrafı Çanakkale Zaferinin 100. Yılı Armağan Kitabında

Atlas, Çanakkale Zaferi’nin 100’üncü yılında okurlarına Gelibolu’yu adım adım kat eden rehber kitap veriyor. Şehit Topçu Kıdemli Yüzbaşı Haydar Erçetin’in hikâyesi de ilk kez bu çalışmada yer alıyor.

Şehit Topçu Kıdemli Yüzbaşı Haydar Efendi (fotoğrafta sağda), 1’inci Tabur Komutanı olarak görev yapan ağabeyi Binbaşı Mehmet Sabri (Erçetin) Bey ile. (Gürsel Akingüç Arşivi)

Atlas bu sayıda Gelibolu Yarımadası’nı ziyaret edecek okurlarına çok değerli bir armağan sunuyor. Yıllarını Çanakkale Savaşı ve muharebe alanları üzerine araştırmaya adamış Gürsel Akıngüç’ün hazırladığı “Adım Adım Gelibolu, Ateş ve Kurtuluş Meydanı”, gezilecek tüm noktaları ve rotaları savaşa ait ayrıntılarıyla anlatıyor. Ziyaret noktalarının tanınmasını kolaylaştırması açısından bazı mevkilerin siyah beyaz eski fotoğrafları da yer alıyor. Rehberin sonunda noktaları gösteren harita da bulunuyor.

Çalışmanın özelliklerinden biri de Çanakkale Savaşı hakkında son yıllarda edindiğimiz yeni bilgilere de yer vermesi. Bunlardan biri de Haydar Tepe’ye adını veren Şehit Topçu Kıdemli Yüzbaşı Haydar Efendi’nin hikâyesi. Akıngüç, bu keşfini şöyle anlatıyor:

“Kemalyeri’nin yaklaşık 450 metre güneyinde yer alan Haydar Tepe’ye adını veren Şehit Topçu Kıdemli Yüzbaşı Haydar Efendi ile ilgili bildiklerimiz yakın zamana kadar sınırlıydı. Onun hakkında bilgimiz Milli Savunma Bakanlığı Personel Dairesi Başkanlığı tarafından 1998’de yayımlanan “Şehitlerimiz” adlı eserdekilerden ve Yalova Köyü Şehitliği kenarında bulunan Zabitan Meşhedi (Subay Şehitliği) içindeki mezarından ibaretti. Hiçbir yerde herhangi bir fotoğrafı da görülmüş değildi. Ta ki 18 Mart 2014 günü, Çapa İlkokulu’ndan sınıf arkadaşım Dilek Durgun Tanman, sosyal medyada şu kısa yazıyı paylaşana kadar:

‘Bir aile ki üç çocuğundan Haydar’ı (Rıza oğlu Bursa) Çanakkale Savaşı’nda yitirmiş. Diğeri Sabri Erçetin, Atatürk’ün silah arkadaşları arasında ve dedem İstiklal Savaşı Gazisi, İstiklal Madalyası sahibi Hasan Azmi Erçetin. Ben, onun torunu olmaktan gurur duyuyorum.’

Bu yazıyı okur okumaz derhal telefona sarılıp, heyecanla Dilek’i aradım. Çünkü bu bilgilere göre Yüzbaşı Haydar Efendi, bende de emeği çok olan Dilek’in annesi rahmetli Perihan Teyze’nin amcası oluyordu. Kendisine ilk sorduğum, aileye ait belgeler içinde Yüzbaşı Haydar Efendi’nin fotoğrafının olup olmadığı idi. Sonuçta Erçetin ailesine ait belgeler içinde Yüzbaşı Haydar Efendi’nin, ağabeyi Sabri Erçetin ile birlikte çekilmiş bir fotoğrafı bulundu.

Bu fotoğraf da heyecan, hüzün ve gururla karışık duygularla yaklaşık üç yılı aşkın zamandır üzerinde çalıştığım, 840’dan fazla konu başlığına ve 960 civarında sayfaya sahip, muhtelif fotoğraf, harita ve krokilerle desteklenmiş “Gelibolu Yarımadası’nda Geçmişin İzleri ve İz Bırakanlar” adlı kitabımdaki yerini almış oldu. Bu yıl içinde yayınlanabileceğini düşündüğüm bu kitabım için sakladığım Şehit Topçu Kıdemli Yüzbaşı Haydar Efendi’nin fotoğrafını, Atlas’ın bu sayıda verdiği ekte rahmetli Perihan (Erçetin) Durgun’un anısına yayınlamaya karar verdim. Böylece o fotoğraf ilk kez Atlas’ta yer alıyor ve bir Çanakkale şehidimiz daha yeniden vücut bulmuş oluyor.”

Paylaş: