Editör / Tarihi Gömmek

Editör / Tarihi Gömmek

Bin yıl önce Yedikule’de bostancılar, başta Bizans sarayı olmak üzere kent sakinlerine meyve ve sebze yetiştiriyorlardı. VII. Konstantin Porphyrogenitus’un hazırlattığı 20 ciltlik Geoponica’da o zamanki tarım faaliyetlerini öğreniyoruz. Dahası, o bilgiler yüzyıllardır aktarıla aktarıla şu anda hâlâ bu duvarların dibinde bostancılık yapanları yönlendiriyor. Aynı teknikler, aynı su kuyuları ve kanallar kullanılıyor. Ama sebzelerin alıcısı artık doğrudan yönetici kesim değil; aksine, onların temsilcileri, bostancıları uyardıktan bir hafta sonra, turfanda henüz mahsulleri toplanmamışken bostanların önemli bir kısmını moloza gömdü!

Zeugma’yı ise suya gömeli çok oldu! Yapılmakta olan Birecik barajının suları altında kalacağının haberini Atlas’ta ilk olarak 1998’in Ağustos ayında vermişiz. Kurtarma kazılarını, mozaiklerin Gaziantep’te müzeye taşınmasını, yeni müzenin inşasını ve son çıkarılan mozaikleri 17 senedir takip ediyor, sizinle paylaşıyor, duyurmaya çalışıyorduk. Bunların tümünü ve kentin tarihiyle muhteşem mozaiklerini Gaziantep Üniversitesi’nden Arkeolog Yrd. Doç. Rıfat Ergeç, Türkiye İş Bankası sponsorluğuyla hazırladığımız kitapçıkta bir araya getirdi.

Tarih ve doğa ile olan ilişkimizin yok etmek veya üstün gelmek üzerine kurulması gerekmediğini ise Doğa Koleji öğrencileriyle beraber dünyanın uzak bir köşesinde beraber hatırladık. Batılıların olmadığı zamanda kök salan ağaçlar Melbourne’ün, Sydney’nin gökdelenleri arasında yükseliyor, doğanın zinciri kopmadan devam edebiliyor. Tarihi binalar kentlerin dekorları olarak değil; kullanılan, geçmişteki fonksiyonlarını sürdüren sanat eserleri…

Tarihe, “ecdada” duyulan saygı, miras kalanı koruyarak, yaşatarak, değer bilerek gösterilir; geçmişimizi moloza gömerek değil!

Sinan Çakmak

Fotoğraf: İstanbul kara surlarının etrafındaki tarihi Yedikule Bostanları korunması gereken kültürel bir miras. (Tolga Sezgin)

Atlas Şubat 2015 / Sayı 263

Paylaş: