Türkiye’nin İlk Gaga Kavkılısı

Yumuşakçaların pek bilinmeyen Rostroconchia sınıfı hem çok az sayıda cinsle temsil ediliyor, hem de tüm dünyada bulunduğu yerler çok sınırlı.

Sadece, Amerika’nın doğusunda, Orta İngiltere’de, Kuzey Almanya’da, İsviçre’nin güneyinde ve Avustralya’nın güneydoğusundaki varlığı biliniyor. Türkiye’de farklı yumuşakça (Mollusca) sınıflarını temsil eden pek çok omurgasız fosili mevcut. Bu fosillerin yatak oluşturduğu yerler de genellikle biliniyor. Ancak ilk kez Orta Toroslar’ın Silifke kuzeyinden Anamur kuzeyine kadar uzanan formasyonlarında Rostroconchia sınıfı yumuşakçaya ait bir fosil bulundu. Prof. Dr. Kemal Taslı, Prof. Dr. Nurdan İnan ve Dr. Hayati Koç’un yaptıkları çalışmalarda bu örneklerin Conocardium cf. aliforme türüne ait olduğu belirlendi. Geç Devoniyen- Alt Karbonifer dönemlerinde yaşadılar; yani 370-325 milyon yıl yaşındalar. Bu anlamda anahtar fosil (referans=indeks fosil) değerini taşıyorlar.

Rostroconchia kavkıları iki loplu ve tek bir parçadan oluşuyor. Gençlik devresinde konik şekilde olan kavkı olgunluk döneminde giderek yana doğru büyüyor. İki ucundan, sırt tarafında bulunan orta çizgiye doğru gelişiyor ve burada fermuar gibi tırtıklarla birbirine bağlanıyor. Bu orta çizgi 3-5 santimetre uzunluğunda olabiliyor. Kavkının üzerinde derin radyal kotlar bulunuyor.

Bulunan örnekler Mersin Deniz Müzesi’nin “Jeolojik Zaman Denizlerinden Fosiller” bölümünde sergileniyor.

Haber: Tülay Zihni Özgür / Fotoğraf: İsmail Kayadelen
Atlas Haziran 2014 / Sayı 255

Paylaş: