Yoldan Çıkaran Levhalar: İstanbul-Bodrum

Kitap

Priene antik kentine gitmek için Davutlar ve Ağaçlı üzerinden Söke yoluna çıkıyoruz. Söke’den Milas yönüne dönüp Yenidoğan çıkışında Priene tabelasını izleyerek ilerliyoruz. Turunçlar köyünün yanı başındaki Priene’ye müze girişinden itibaren yaklaşık 500 metre kadar antik bir yoldan yürüyerek çıkılıyor. Priene pek çok gezgin için Anadolu’nun batı kıyılarındaki antik yerleşmelerin en çekicisidir belki de. Konumu ve kalıntıların çok iyi korunmuş olması, kamusal yapıların daha küçük ve daha zarif olması burayı özel bir yer haline getiriyor.

Kalıntıların bulunduğu alan kentin ilk kurulduğu yer değil. İlk yerleşmenin konumu bilinmiyor. Söylenceye göre İonlar tarafından kurulmuş ve İon Birliği’ne üye olmuş. Bir izine rastlanamayan eski kentin Menderes’in alüvyonları altında kaldığı sanılıyor. Kent Lydialıların eline geçtikten sonra “antik çağın yedi bilgesinden biri” olan Bias’ın yetiştiği yer olmakla ün kazandı. Ancak kent asıl ününü Pers işgali sırasında elde etti. Perslere karşı direniş için bir araya gelen 12 İon kentinin temsilcileri toplantılarını Priene’ye bağlı Panionion’da yapıyorlardı. Priene temsilcileri de ev sahibi olarak bu toplantılara başkanlık ediyorlardı. Pers istilası sırasında büyük zarar görmesi ve limanın Menderes Nehri’nin alüvyonlarıyla kapaması nedeniyle kent, bugünkü yerinde Büyük İskender zamanında yeniden inşa edildi. Sonraki yüzyıllarda Pergamon, Roma ve Bizans egemenliklerine giren kent 13. yüzyılda Türklerin eline geçti. Ama bu sırada kent zaten çoktan terk edilmişti.