Kültür Rotaları

Kitap

Emre Gölü kıyıları, benzersiz manzarasıyla yürüyüşçüleri dinlendiriyor.

FOTOĞRAF: ERSİN DEMİREL

Manzaraya Yürümek
Phrygler, İÖ 9. yüzyıl başlarından İÖ 7. yüzyıl başlarına kadar Eskişehir Ovası, Sakarya Nehri’nin kolları, Afyonkarahisar, Kütahya ile Ankara’nın doğu ve batı bölümlerini kapsayan geniş bir alana yayılan güçlü bir krallık kurdu. Phryglerin ilk kralı, başkente de adını veren Gordios’tu. Oğlu Midas ise en meşhur Phryg kralı, öyle ki adı dünyaca bilinen iki efsaneye konu olmuş durumda. Phryglerin kurduğu krallığın siyasi başkenti Ankara Polatlı yakınlarındaki Gordion’du (Yassıhöyük köyü). Diğer önemli Phryg merkezleri ise Pessinus ve Yazılıkaya-Midas kentleri.

Phrygler, İÖ 7. yüzyılda Kafkaslar üzerinden gelen Kimmerlerin saldırısı sonucu güçlerini yitirdi ama varlıklarını küçük gruplar halinde sürdürdü. Phryglerin ardından bölge Roma, Bizans, Selçuklu ve Osmanlı egemenliklerine girdi. Phrygler mimarlık, yontu, çömlekçilik ve metal işçiliğinde zamanının ilerisinde bir ustalık sergiledi. Bugün halen kullandığımız bir müzik aleti olan flütü bulan da Phryglerdi.

Afyonkarahisar, Eskişehir ve Kütahya illerinin kavşak noktasında bulunan, Phryglerin en aktif olduğu bölge Dağlık Phrygia, her yönüyle sıra dışı bir coğrafya. Kolay işlenebilir kaya oluşumları, Phryglerin bölgede birçoğu günümüze kadar ulaşabilen görkemli anıtlar inşa etmesini sağladı. Bir yanda insan aklının derinliğini ve hünerini yansıtan anıtsal boyutlardaki tümülüsler, devasa kaya kabartmaları, sunaklar ve kayalara oyularak oluşturulan mağara yerleşimleri, diğer yanda peribacası oluşumları ve kaplıcalar yer alır. Yüksek yaylalar ve vadiler arasında dolaşırken zengin kültürel birikimiyle Phryg uygarlığının insanlık tarihindeki yerini daha iyi kavrayabilirsiniz.
Phryg uygarlığına ait anıt eserlerin bulunduğu bölge, günümüzde Phryg Vadisi olarak adlandırılıyor.

Afyonkarahisar’ın mermeri, Kütahya’nın çinisi ve Eskişehir’in lületaşı gibi sayısız yerel zenginlik, bu kültürel yolculuğu zenginleştiriyor. Bir açık hava müzesi durumundaki Phryg ülkesi, barındırdığı tarihi-kültürel değerler ve biyolojik çeşitliliği ile bir yürüyüş yolunun sahip olması gereken bütün bileşenleri barındırıyor.