Çanakkale Gezi Rehberi

Kitap

Rumeli Mecidiye Tabyası Şehitliği

Kilitbahir köyünün 1 kilometre kadar güneybatısında, Namazgâh Tabyası’nı geçtikten yaklaşık 350 metre sonra, Eceabat-Alçıtepe yolunun sağ yanında, yoldan yaklaşık 15-20 metre daha yüksek bir mevkide ve Rumeli Mecidiye Tabyası’nın hemen yanında Rumeli Mecidiye Tabyası Şehitliği bulunur.

Şehitlikte bulunan anıtın yapım tarihi kesin olarak bilinmemektedir. 1973 yılı ve sonrasında yaptırılmış olması ihtimal dâhilindedir. Şehitlikte; 18 Mart 1915 günü meydana gelen boğaz muharebesi sırasında Rumeli Mecidiye Tabyası’nda hayatını kaybeden 16 şehit yatmaktadır.

Şehitlik içinde bulunan anıtın kitabesinde; Ispartalı Ali Çavuş, İvrindili İsmail oğlu Mehmet ve Mustafa oğlu Süleyman adları vardır. Burada yatan diğer 13 şehidin kimliğine dair herhangi bir bilgiye rastlanmamıştır. 18 Mart 1915 tarihinde Rumeli Mecidiye Tabyası’nda şehit düşen askerlerimizin ilk gömüldüğü alan, aslında tabyanın yaklaşık 300 metre batısındaki bir mevkidedir. Bu mevkide bulunan asıl şehitliğin, iki ayrı dönemde (1919 ve 1973 yıllarında) çekilmiş fotoğrafları arşivlerde mevcuttur.

Bu fotoğraflardan ilki 1919 yılında, bölgenin işgal altında olduğu dönemde İngiliz ordusu tarafından çekilmiş bir fotoğraftır. Australia War Memorial (Avustralya Savaş Anıtı) arşivinde yer alan bu fotoğrafta şehitliğin o dönemdeki durumu açıkça görülmektedir.

Diğer fotoğraf ise Çanakkale Savaşları ve Harp Sahaları Rehberi, (Mehmet İRDESEL, 1973) adlı eserde yer almaktadır. Bu ikinci fotoğrafta şehitlik ve şehitliği çevreleyen duvarlar olduğu gibi durmakta, 1919 yılındaki halinden farklı olarak içinde servi ağaçları bulunmaktadır. Söz konusu ağaçlar, günümüzde de hâlâ yerinde durmaktadır.

Mehmet İrdesel’e ait kitabın hazırlandığı dönemde asıl şehitliğin yerinde durduğu, kitapta yer alan fotoğraftan da açıkça anlaşılmaktadır. Bu durumda; asıl şehitlik 1973 yılı sonrasında, şimdiki yerine taşınmış olmalıdır. Taşınma işlemi sırasında asıl şehitlik alanındaki mezarlar açılmış, şehitlerimizin kemikleri şimdiki şehitlik alanına götürülmüş ve burada yeniden gömülerek, gömüldükleri alanın üzerine de günümüzdeki şehitlik yaptırılmıştır. Şehitlerimizin kemiklerinin taşınması sırasında veya sonrasında ise asıl şehitlik alanını çevreleyen orijinal duvar yıkılmış ve yok olmuştur.

İçindekiler