Çanakkale Gezi Rehberi

Kitap

Rumeli Hamidiye Tabyası’ndaki toplardan biri görülüyor.

GÜRSEL AKINGÜÇ ARŞİVİ

Rumeli Hamidiye Tabyası; Sultan II. Abdülhamit döneminde, 1896 yılında, Kilitbahir bölgesindeki top sayısını arttırmak ve boğaz savunmasını güçlendirmek amacıyla yaptırılmıştır.

Kilitbahir Kalesi’nin güney tarafında yer alan Rumeli Hamidiye Tabyası, hemen yanındaki Namazgâh Tabyası ile daha güneyindeki Rumeli Mecidiye Tabyası arasındaki bölgede, yolun sağ yanındaki çam ağaçlarının arasında bulunuyor.

Deniz seviyesinden yaklaşık 10 metre yükseklikte inşa edilmiş olan Rumeli Hamidiye Tabyası, üç bonet ve iki top platformundan oluşan, iki topun mevzilendirildiği bir tabyadır. Günümüzde tabyadaki bonetlerin üzeri ve tabyanın bulunduğu alan bütünüyle çam ağaçları ile kaplı olduğundan, yoldan geçerken ancak dikkatle bakılırsa fark edilebilir.

Tabyanın dış görünümü, diğer bütün tabyalarda olduğu gibi doğal çevreye uyum sağlayan, topraktan küçük tepecikler halinde olup, bu tepeciklerin iç kısmı kesme taştan yapılmış ve üzerleri tonozla örtülmüş bonetlerdir. Bonetler ise genelde cephanelik, kimi zaman da asker koğuşu olarak kullanılmış, kare veya dikdörtgen planlı odalardan oluşan yapılardır.

Rumeli Hamidiye Tabyası’nda bulunan toplar, her biri 355/35 mm’lik, uzun namlulu toplardır. 620 kg. ağırlığındaki mermilerini 16 bin 900 metre mesafeye ulaştıran menzilleriyle Çanakkale Boğazı savunmasının en ağır ve güçlü silahlarını oluşturan bu toplar, Çanakkale Boğazı’nda toplam 5 adet olarak konuşlandırılmıştır. Bu 5 adet top, Rumeli Hamidiye Tabyası’nda bulunan 2 adet topun haricinde, 2’si Anadolu Hamidiye Tabyası’nda, 1’i ise Çimenlik Kalesi’nde olmak üzere yerleştirilmişlerdi.

II. Abdülhamit zamanında 1892 yılında Almanya’dan toplam 7 adet satın alınan Krupp yapımı 355/35 mm’lik toplardan günümüze ulaşabilen tek örnek, İstanbul Harbiye’de bulunan Askeri Müze’nin bahçesinde sergilenmektedir.

18 Mart 1915 günü Çanakkale Müstahkem Mevki Komutanlığı topçusunun harcadığı cephane miktarını gösteren tablo (Çanakkale Cephesi Harekâtı, I. Kitap, Genelkurmay Basımevi, 1993 / Sayfa 210) incelendiğinde, Çanakkale Boğazı Muharebesi’nin gerçekleştiği o gün Rumeli Hamidiye Tabyası’nın, Birleşik Filo gemilerine hiç ateş etmediği anlaşılmaktadır.

Bu durumun nedeni ise 18 Mart 1915 günü öğleden önceki saatlerde, bölgeyi hedef alan düşman bombardımanı sırasında, Rumeli Hamidiye Tabyası’nda bulunan toplardan birinin döşeme raylarının kırılması, diğerinin ise nişan tertibatının hasar görmüş olmasıdır.

İçindekiler