Adım Adım Gelibolu Ateş ve Kurtuluş Meydanı

Kitap

Fotoğraf / Gürsel Akıngüç Arşivi

1919 – 1923 yılları arasındaki işgal döneminde, İngilizler tarafından yaptırılan bir anıt ve mezarlıktan oluşur. Aslında hem anıtın, hem de mezarlığın bulunduğu alanlar, muharebeler sırasında ne Yeni Zelandalıların ne de İngiliz ordusundan bir başka birliğin ulaşabildiği noktalar değildir. 6 – 10 Ağustos 1915 günlerinde gerçekleşen Conkbayırı Muharebesi sırasında Yeni Zelanda birlikleri Conk Bayırı üzerinde 261 Rakımlı Tepe – Conk Tepesi arasındaki bölümdeki sırt hattının, ancak batısındaki bir bölümü ve Albay Mustafa Kemal’in ifadesiyle “Sazlıdere memba taraflarını tümüyle” işgal edebilmiştir. Yarbay William Malone komutasındaki Wellington Taburu 8 Ağustos’taki muharebelerde büyük zayiat vermişler, Yarbay Malone bu muharebelerde yakınına düşen bir top mermisinin tesiriyle yaşamını kaybetmişti. Conk Tepesi üzerindeki Yeni Zelanda Anıtı ve tepenin Kördere’ye uzanan yamacı üzerindeki Chunuk Bair Mezarlığı, bölgenin işgal altında olduğu dönemde, İngiliz Milletler Topluluğu Savaş Mezarlıkları Komisyonu (CWGC) tarafından yapılmıştır. Mezarlıkta toplam 632 savaş ölüsü gömülü olup, bunlardan 622’sinin kimliği meçhuldür. Conk Bayırı Mezarlığı’nın anıtsal duvarın üzerinde ise özellikle Conk Bayırı Muharebesi sırasında hayatını kaybeden ve mezar yerleri meçhul kalan 850 Yeni Zelandalı askerin isimleri yazılıdır.

İçindekiler