Adım Adım Gelibolu Ateş ve Kurtuluş Meydanı

Kitap

Fotoğraf / Gürsel Akıngüç Arşivi

Eceabat’tan Kilitbahir’e doğru giderken, Çamburnu Kalesi’ni geçtikten yaklaşık 1 km. sonra, yolun yeniden deniz seviyesine indiği mevkide, sağ yanda, batı yönünde, tepeler arasında yer alan küçük bir vadi görülür. Burası Ağadere Vadisi’dir. Ağadere Vadisi; Kilitbahir Platosu’nun boğaz sahillerine doğru uzanan bölümünde yer alan iki vadiden biridir. Diğer vadi ise Havuzlar Vadisi’dir. Çanakkale Kara Muharebeleri başladıktan hemen sonra (25 Nisan 1915 sonrasında) burada, ilk olarak 9’uncu Tümen’in Sahra Hastanesi kurulmuş ve hizmet vermeye başlamıştır. Çanakkale Cephesi’ndeki çarpışmaların şiddetlenmesi üzerine aynı bölgede 3’üncü Kolordunun 1’inci Sahra Hastanesi ile 4’üncü Tümenin Sahra Hastanesi de görev yapmıştır. Burada görev yapan hastaneler arasında bir de “Ağır Mecruhin Hastanesi” (Ağır Yaralı Hastanesi) bulunmakta ve aynı zamanda bir sevk hastanesi olarak görev yapmaktaydı. Bir başka deyişle, kendilerine gelen ağır yaralıların ön tedavilerini yapıp, daha donanımlı hastanelere sevk edilebilir duruma getirmek için çalışmaktaydı. Buradaki hastanelerde tedavi gördüğü sırada şehit düşen Türk askerlerinin sayısı, kesin olarak bilinmemektedir. Ancak Ağadere hastanelerinde hayatını kaybedenler, vadiyi çevreleyen yamaçlara gömülmüşlerdir. Ağadere Vadisi’ni çevreleyen yamaçlarda bulunan ve yapılan araştırmalar sonucunda 13 adet olduğu saptanan şehitlik alanlarının bütünüyle tek bir şehitlik olarak değerlendirilmesi düşünülmüştür. Bu doğrultuda Orman ve Su İşleri Bakanlığı’na bağlı Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü tarafından tasarlanan bir proje, 19 Ağustos 2013 tarihinde ihale edilmiş ve 24 Eylül 2013 tarihinde uygulamaya konulmuştur. Toplam 48 bin metrekare alana yayılması kararlaştırılan proje dahilinde, Ağadere Vadisi yamaçlarındaki 13 adet şehitlik alanının yanından geçen 3 bin 545 metre uzunluğunda yürüyüş yolu, 385 metre uzunluğunda sembolik “Sonsuzluk Yolu”, 1700 metrekare alanı kapsayan “Sergi Salonu”, 385 metrekare genişliğinde “Hastane Çadırı” ve 282 metrekare alana oturan küçük bir cami yer almaktadır. Ayrıca söz konusu proje gereğince, Ağadere Şehitliği’nin bulunduğu alanın Eceabat – Kilitbahir yoluna bakan cephe kısmında giriş kontrol ünitesi, idari ofis, bir kafeterya ve tuvaletler de bulunacaktır. 18 Mart 2015 tarihinde Ağadere Şehitliği ile ilgili projenin tamamlanıp, açılışının yapılması planlanmıştır. İsimsiz Topçu Yüzbaşı Şehitliği ise Eceabat – Kilitbahir yolu üzerinde, Kilitbahir’e 800 metre mesafede, yolun sağ yanında ve yoldan yaklaşık 7–8 metre yüksek bir noktada yer alır. Yol kenarından itibaren basamaklı bir yol ile şehitlik alanına ulaşmak mümkündür. Bu şehitlikte yatan kişi hakkında bir topçu yüzbaşısı olduğundan başka, bilinen herhangi bir kayıt yoktur. Ancak burada bulunan şehit mezarının, Ağadere Şehitliği’nin sahile doğru uzanan bir bölümü olma ihtimali yüksek görülmektedir.

İçindekiler