Adım Adım Gelibolu Ateş ve Kurtuluş Meydanı

Kitap

Fotoğraf / Gürsel Akıngüç Arşivi

Cesaret Tepe, deniz seviyesinden yaklaşık 157 metre yüksekte yer alan ve günümüzde üzerinde Mehmet Çavuş Anıtı yükselen küçük bir yükseltidir. Bu mevki, güney batı yönünde yer alan Hain Tepe’ye doğru uzanan, yaklaşık 700 metre uzunluğunda, 40–100 metre genişliğindeki Yüksek Sırt’ı önce 180 Rakımlı Tepe’ye, sonra ise Kılıç Bayırı ve Düz Tepe üzerinden Conk Bayırı’na bağlayan önemli bir noktadır. 25-26 Nisan 1915 gecesi, taarruz hattının denize bakan sağ yanında yer alan 57’nci Piyade Alayı’nın 2’nci Tabur’u, 180 Rakımlı Tepe’nin geri alınmasından sonra ileri harekâta devam etmiş ve bu noktaya hatta daha da ötesine ilerlemeyi başarmıştır. Ancak 2’nci Tabur bir süre sonra gece karanlığı, arazi yapısı, takviye olanağı bulunamaması ve Anzak karşı taarruzu nedeniyle kazanılan araziyi terk ederek Mehmet Çavuş Anıtı’nın doğu yönünde ve yaklaşık 100 metre sonrasında başlayan Kılıç Bayırı’na doğru uzanan yamaca geri çekilmiştir. 26 Nisan 1915 sabahı İngiliz donanmasının şiddetli topçu ateşi ardından başlayan Anzak taarruzu, ağır zayiata uğramış 57’nci Alay birliklerinin olağanüstü ve özverili direnişi sayesinde, yaklaşık bir saat içinde durdurulmuş ve Düz Tepe’ye ulaşmak isteyen Anzaklar, bir kez daha geri atılmıştır. 64’üncü Alay’ın cephe hattına gelmesiyle birlikte, 27 Nisan 1915 günü saat 10.00’da başlayan Türk taarruzu, İtilaf donanmasının yoğun topçu bombardımanına ve verilen ağır zayiata rağmen gelişmiş ve 57’nci ve 64’üncü Piyade alayları, Cesaret Tepe-Bomba Sırtı hattını geri almışlardır. Mehmet Çavuş Anıtı, Çanakkale Muharebeleri son bulduktan hemen sonra bölgede yapılan birkaç anıttan biridir. Aslında bu anıt ilk olarak “19’uncu Tümen” anısına yapılmış, yıllar içinde önce “Mehmetçik Anıtı”, son olarak da “Mehmet Çavuş Anıtı” olarak tanımlanmıştır. 19’uncu Tümen’e bağlı olarak bölgedeki çarpışmalarda görev alan 64’üncü Piyade Alayı personelinden biri olan Mehmet Çavuş ve arkadaşları, Cesaret Tepe civarındaki kanlı boğuşmalar sırasında, Türk direnişinin simgelerinden biri haline geldiler. Takım komutanının şehit düşmesi sonrasında komutayı üzerine alan Mehmet Çavuş, arkadaşlarıyla beraber Cesaret Tepe’de kaybedilen siperi geri almayı başarmıştı. Geri aldıkları siperde düşmanın yoğun piyade ve topçu ateşi ile karşılaşmalarına rağmen Mehmet Çavuş ve arkadaşları, bu siperi elde tutmuşlardı. Mehmet (Canpolat) Çavuş kimdir? Mehmet Çavuş, 1891 yılında Kırşehir iline bağlı Çiçekdağı ilçesinin Safalı köyünde doğmuştur. 28 Mart 1913 günü askere alınıp o tarihten itibaren silah altında olan Mehmet Çavuş, Çanakkale’de gösterdiği üstün hizmetler nedeniyle 1 Ağustos 1915 tarihinde “teğmen” rütbesine terfi ettirilmiştir. Mehmet Çavuş, İstiklal Savaşı’na da katılmış ve 7 Kasım 1923 tarihli 19005 no’lu TBMM kararı ile kendisine İstiklal Madalyası verilmiştir. Ancak savaştan sonra evlenebilen ve dört çocuk sahibi olan Mehmet Çavuş, 1934 yılında “Canpolat” soyadını almıştır. 25 Ocak 1972 tarihinde vefat etmiştir.

İçindekiler