Adım Adım Gelibolu Ateş ve Kurtuluş Meydanı

Kitap

Fotoğraf / Gürsel Akıngüç Arşivi

Çıkarmanın ilk günü saat 10.30 sonrasında Conk Bayırı üzerinden taarruz ederek Anzak birliklerini sağ kanattan kavrayan 57’nci Alay’ın Komutanı Yarbay Hüseyin Avni Bey, Çanakkale Cephesi’nde şehit düşen 15 alay komutanı arasında, mezar yeri bilinen üç kişiden biridir. Hüseyin Avni Bey, Ramazan Bayramı’nın ikinci günü olan 13 Ağustos 1915 günü saat 17.00 civarında, Kesikdere’nin memba bölümünde bulunan alay karargâhı yakınlarına düşen bir obüs mermisinin patlaması sonucu şehit olmuştur. Conk Bayırı’na çıkan yolun sol tarafında bulunan “Courtney’s Post” tabelasını geçtikten 40 metre sonra, Bomba Sırtı’nın güney bölümü olan Boyun bölgesinden güney yönünde ayrılan bir başka yol ile Yarbay Hüseyin Avni Bey’in mezarına ulaşmak mümkündür. Üzerinde “57’nci Alay Komutanı Hüseyin Avni Bey Şehitliği” yazan bir tabela ile işaretlenmiş olan yol, 600 metre kadardır. Şehitliğe ulaşımı sağlayan bu yol, güneydoğu yönünde Kesik Dere’ye doğru inmekte, sonra da Edirne Sırtı’nın güney ucundaki küçük bir alanda son bulmaktadır. Yakın zamanda bütünüyle yenilenen Hüseyin Avni Bey’in mezarı, söz konusu küçük alanın güney bölümünde yer almaktadır. Motifli taşlarla çevrili mezarlığın bir köşesinde Hüseyin Avni Bey’in biyografisi, bir diğer köşesinde ise 57’nci Piyade Alayı sancağını sembolize eden bir figür bulunmaktadır: Çataldere Şehitliği ise Yarbay Hüseyin Avni Bey’in mezarının bulunduğu noktanın yaklaşık 25 metre doğusunda Çataldere’nin batı kenarında yer alır. Hüseyin Avni Bey Şehitliği seviyesinden daha aşağıda olduğundan, yekpare granit bloklardan oluşan basamaklı bir yol ile ulaşılan temsili bir şehitliktir. Bu bölgede yer alan gerçek şehitlik alanı ise günümüzdeki temsili şehitlik alanının tam karşısında, Çataldere’nin doğu kenarındaki arazidedir. Şevki Paşa Haritası’nın 17 no’lu paftasından anlaşıldığına göre, Arıburnu bölgesinde bulunan şehitlikler içinde en geniş alanı kaplayan şehitliktir. Harita üzerinden yapılan ölçümde, yaklaşık olarak 3 bin 600 metrekarelik bir alanı kapsadığı tespit edilmiştir. Bu şehitlikte; 2’nci, 5’inci, 16’ncı ve 19’uncu tümenlere bağlı alayların personelinden muharebelerde şehit düşenler gömülmüşlerdir. Şehitlerden isimleri tespit edilebilenlerin sayısı 2 bin 835’tir.

İçindekiler