Adım Adım Gelibolu Ateş ve Kurtuluş Meydanı

Kitap

Fotoğraf / Gürsel Akıngüç Arşivi

İlk kurulduğu günden bu yana, yaklaşık 5 bin yıldır sürekli insanların yaşadığı nadir yerleşimlerden biridir. İlk adının, “Madyta” olduğu bilinmektedir. Daha sonraları kent, “Madytos” adıyla tanımlanmıştır. Bu ada, 787 yılında İznik’te yapılan Yedinci Ruhaniler Toplantısı kayıtlarında rastlanılmıştır. 1354 yılından itibaren Gelibolu Yarımadası’nın Osmanlı topraklarına katılmasıyla birlikte “Maydos” olarak anıldığı gibi, “Eceabat” isminin de kullanıldığı bilinmektedir. Eceabat, Gelibolu Yarımadası’nı fetheden Gazi Süleyman Paşa’nın komutanlardan ve yarımada topraklarında şehit düşen Halil Ece Bey’e atfen verilmiştir. Osmanlı döneminde “Eceabat” ve “Maydos” isimleri birlikte kullanılmıştır. Bu durum 1915 tarihli bazı Osmanlı haritalarında görülebilmektedir. Çanakkale Muharebeleri döneminde daha çok “Maydos” ismi ön planda olsa da Cumhuriyet dönemi ile birlikte sadece “Eceabat” ismi kullanılmıştır. Çanakkale Muharebeleri sırasında kasaba içinde, günümüzdeki “Gençlik Merkezi” binasının bulunduğu yerde, bir askeri hastane olduğu bilinmektedir. Eceabat ilçe merkezi, sözü edilen hastane de dahil olmak üzere, askeri anlamda belirgin bir hedef olmasını gerektirecek hemen hiçbir şeyi barındırmamış olmasına rağmen, müttefik uçakları ve gemilerince defalarca bombalanmıştır. Eceabat ilçe merkezinde bulunan ve “Yarbay Mustafa Kemal Karargâhı” olarak bilinen bina ise 25 Şubat 1915 tarihinde bölgeye gelip “Maydos Bölge Komutanı” sıfatıyla göreve başlayan 19’uncu Fırka (Tümen) Komutanı Kurmay Yarbay Mustafa Kemal’in karargâh olarak kullandığı binadır. “Maydos Bölge Komutanlığı” görevini de üstlenen Kurmay Yarbay Mustafa Kemal, bu görevleri ifa ettiği süre içinde Eceabat’ta bulunan bir binayı hem karargâh, hem de konut olarak, 25 Şubat-18 Nisan 1915 tarihleri arasında 52 gün süreyle kullanmıştır. Aynı bina, Maydos Bölge Komutanlığı görevini 26 Mart 1915 tarihinden itibaren 19’uncu Tümen Komutanı Yarbay Mustafa Kemal’den devralan 9’uncu Tümen Komutanı Albay Halil Sami Bey ve karargâhı tarafından da kullanılmıştır. Sonraki yıllarda terk edilmiş ve uzun yıllar harap bir durumda kalmıştır. Eceabat Kaymakamlığı’nın girişimleri ile 2007 yılında restore edilmiş ve “Yarbay Mustafa Kemal Karargâhı” adı altında “kültür evi” niteliğinde hizmet vermeye başlamıştır.

İçindekiler