Adım Adım Gelibolu Ateş ve Kurtuluş Meydanı

Kitap

Fotoğraf / Gürsel Akıngüç Arşivi

Ertuğrul Tabyası; Seddülbahir Köyü’nün batısında, Ertuğrul Koyu’na hâkim, Gözcübaba Tepesi’nin Ertuğrul Koyu’na doğru uzanan güney yamacı üzerinde, denize dönük olarak bulunmaktadır. Boğaz girişini korumakla görevli dört tabyadan biri olup, Sultan II. Abdülhamit devrinde Asaf Paşa’nın çalışmaları sonucu yaptırılmıştır. Ertuğrul Tabyası, üç bonet ve bunların arasında bulunan iki adet top platformundan ibarettir. Tabyanın yapıldığı dönemde hemen arkasındaki araziye ayrıca bir kışla binası yaptırılmıştır. Söz konusu bina, Çanakkale Muharebeleri sırasında harap olmuş, geçen zaman içinde binanın toprak üzerindeki kalıntıları da tamamen yok olmuştur. Ayrıca ortadaki bonetin giriş kapısı üzerindeki yeri belirgin bir şekilde duran tabyanın kitabesi de muhtemelen muharebeler sırasında yok olmuştur. Ertuğrul Tabyası, 14.800 metre azami menzili olan 2 adet 240/35 mm’lik uzun namlulu Krupp yapımı top ile teçhiz edilmiştir. Bu toplar; 5’inci Ağır Topçu Alayı, 1’inci Tabur, 2’nci Batarya’yı oluşturmaktadır. Toplardan birinin namlusu ve kundağına ait bazı parçalar, günümüze ulaşabilmiş ve hâlâ tabya üzerindeki yerinde durmaktadır. 2006 yılına kadarki dönemde kaderine terk edilmiş ve tabyayı oluşturan yapılar yarıya kadar toprağa gömülü bir halde iken, Kültür Bakanlığı tarafından restore edilip ziyarete açılmıştır. Ertuğrul Tabyası; Çanakkale Muharebeleri’nin başlangıç evresinde, İtilaf donanmasının başlıca hedeflerinden biri olmuş ve 19 – 25 Şubat 1915 günlerinde yoğun bir şekilde bombalanmıştır. Çanakkale Müstahkem Mevkii Komutanlığı kuruluşunda bulunan 5’inci Ağır Topçu Alayı’nın 1’inci Ağır Topçu Taburu’na bağlı bir batarya olan Ertuğrul Tabyası, özellikle 25 Şubat 1915 günü gerçekleşen muharebenin ilk anlarında, 15 dakikalık süreçte, İngiliz Agamemnon gemisine 7 isabet kaydetmiştir. Başlangıçtaki bu başarıya rağmen 8’i İngiliz, 4’ü Fransız toplam 12 savaş gemisinin ateş gücü üstünlüğü karşısında daha fazla dayanmak mümkün olmamış, öğleden sonra saat 14.40 civarında Ertuğrul Tabyası’nın topları ebediyen susmuştur.

İçindekiler