Adım Adım Gelibolu Ateş ve Kurtuluş Meydanı

Kitap

Fotoğraf / Gürsel Akıngüç Arşivi

Seddülbahir köyünün en belirgin eseri olan Seddülbahir Kalesi, Venediklilerin 1656’da Limni ve Bozcaada’yı işgal etmeleri üzerine, Çanakkale Boğazı girişini savunmak amacıyla, Anadolu kıyısındaki Kumkale ile birlikte 1659-1661 yıllarında inşa edilmiştir. Dikdörtgen biçimindeki kale, birbirinden farklı seviyede iki kat halinde ve iki ayrı bölüm olarak inşa edilmiştir. Daha alçak seviyede tasarlanıp yapılan bölümü, Çanakkale Boğazı yönüne bakmaktadır. Bu bölümde yer alan sur duvarlarının zemin kısmında top mazgalları bulunmaktadır. Kalenin üst katını oluşturan bölümü ise toprakla doldurularak berkitilmiştir. Trablusgarp Savaşı sırasında İtalyan donanması tarafından bombalanan kale, İngiliz-Fransız gemilerinden oluşan İtilaf donanması tarafından ilk kez 3 Kasım 1914’te bombalanmıştır. Çanakkale Boğazı’na yönelik saldırı planını hazırlayan Amiral Carden’in öngördüğü şekilde, dış savunma hattının etkisiz hale getirilmesi amaçlı ilk saldırı ise, 19 Şubat 1915 günü yapılmıştır. 25 Şubat’ta yapılan ikinci saldırıda, Seddülbahir Kalesi’ndeki tabya susturulmuştur. İngilizlerin 29’uncu Tümen unsurlarının 25 Nisan 1915 günü başlayan çıkarması sırasında, 26’ncı Alay 3’üncü Tabur 10’uncu Bölük’ten bir avuç Türk askeri, kale yıkıntılarını kendilerine siper edinerek, Ertuğrul Koyu’na çıkan İngilizleri, sabah saat 6.00’dan akşam havanın iyice karardığı saatlere kadar sahilde tutmayı başarmışlardı. İngilizler, ancak 26 Nisan 1915 günü öğleden sonra Seddülbahir Kalesi ve köyünü bütünüyle kontrol altına alabilmişlerdi. Seddülbahir Kalesi, 14 Kasım 1980 tarihinde Kültür Bakanlığı tarafından kültürel miras olarak tescil edilmiştir.

İçindekiler