Adım Adım Gelibolu Ateş ve Kurtuluş Meydanı

Kitap

Fotoğraf / Gürsel Akıngüç Arşivi

Çanakkale Kara Muharebeleri sırasında, Seddülbahir bölgesinde İtilaf kuvvetleri cephe hattının sağ kanadından sorumlu olan Fransız kuvvetleri, 27 Nisan 1915 akşam saatlerinden itibaren Gelibolu Yarımadası’na çıkmışlar ve 28 Nisan 1915 günü gerçekleşen I. Kirte Muharebesi ile birlikte Seddülbahir Cephesi’ndeki çarpışmalara katılmışlardır. 12 Aralık 1915 tarihinden itibaren tahliye edilmeye başlanan kuvvetlerinden geriye kalan son birliğin de 24 Aralık 1915 günü çekilmesine kadar bölgede görev yapan Fransızlar, Türk kuvvetleri karşısında pek fazla bir varlık gösterememişler ve sadece küçük mevzi başarılarla yetinmek zorunda kalmışlardır. Seddülbahir Cephesi’nin doğu kanadı üzerinde Fransız kuvvetlerinin ilerleyebildiği son hat, Kutsi Bey Tepesi’dir. Bu bölgedeki muharebeler esnasında hayatını kaybeden Fransız ordusu personeli, yine muharebeler süresince bölgedeki 13 ayrı noktada oluşturulan mezarlıklara defnedilmiştir. Muharebeler sırasında Fransızlar tarafından oluşturulan mezar yerleri, Şevki Paşa Haritası’nın 38 ve 42 No’lu paftalarında işaretlidir. Fransız hükümeti, Çanakkale Muharebeleri’nden yaklaşık 10 yıl sonra Lozan Antlaşması’nın savaş mezarlıkları ile ilgili hükümlerine dayanarak ve o dönemdeki Türkiye Cumhuriyeti hükümeti ile anlaşarak, kendilerine tahsis edilen bölgede (şimdiki mezarlık alanı-Tombabahçe kuzeyi) 1926-1930 yılları arasında, bugünkü anıt mezarlığı inşa etmişlerdir. Mezarlıkta toplam 14 bin 382 kişi gömülüdür. Bunların önemli bir bölümü, o dönemde Fransız sömürgesi olan Senegal, Fas ve Cezayir gibi ülkelerden getirilmiş askerlerdir.

İçindekiler