Adım Adım Gelibolu Ateş ve Kurtuluş Meydanı

Kitap

Fotoğraf / Gürsel Akıngüç Arşivi

Havuzlar mevkii geçildikten yaklaşık 3 kilometre sonra, yolun sol yanında, yaklaşık 15 metre aşağıda, deniz kıyısında beyaz boyalı bir deniz feneri kulesi görülür. Anılan deniz fenerinin hizasına gelindiğinde yolun sağ yanında, yol seviyesinden yaklaşık 10 metre kadar yüksek ve yola doğru çıkıntı yapan bir alan bulunur. Üzerinde ilerlediğimiz yolun, etrafında dönerek Soğanlıdere istikametinde devam ettiği bu küçük yükselti Baykuştepe yamacındaki bir çıkıntı olup, Mesudiye Bataryası’nın mevzilendiği noktadır. Birinci Dünya Savaşı’nın başladığı dönemde, Alman subayların danışmanlığında Çanakkale Boğazı’ndaki Türk savunması yeniden düzenlenirken, yaşlı Mesudiye gemisinin Kepez Burnu’nun kuzeyindeki Sarısığlar Koyu’nda sığ suda demirleyerek yüzer batarya olarak kullanılması düşünülmüştür. Geminin bir tarafındaki toplarla boğaz ağzını ateş altına alacağı, ancak diğer topların bu durumda atıl kalacağı anlaşılmış ve bunların sökülerek karada boğaz savunması için kullanılması düşünülmüştü. Mesudiye, 5 Eylül 1914 günü Çanakkale’ye gelmiş ve Sarısığlar Koyu’nda demirlemiştir. İngiliz B–11 denizaltısı tarafından torpillenerek batırıldığı 13 Aralık 1914 gününe kadar, sancak bordasındaki altı topundan sökülebilen 3 adet 150/45 mm. çapındaki top, 2 Ocak 1915’de Baykuş Tepe yamacı üzerinde hazırlanan mevzide ateşe hazır duruma getirilmiştir. Karargâhı Namazgâh Tabyası’nda bulunan 4’üncü Ağır Topçu Alayı’nın 2’nci Tabur’una bağlı olan Mesudiye Bataryası’nın 150/45 mm’lik toplarının menzilleri, 12 bin 600 -17 bin 400 metredir. Batarya Komutanı, Deniz Yüzbaşı Mehmet Ali Efendi olup, Soğanlıdere Grubu Komutanı Deniz Binbaşı Hasan Bey’in emir ve komutası altında görev yapmıştır. Batarya personelinin tamamı, Mesudiye Muharebe Gemisi’nden 3 subay ile 81 erbaş ve erdir. Mesudiye Bataryası’nın görevi; boğaz girişi ile Kepez Burnu arasındaki bölgede İtilaf gemilerinin hareketlerine ve mayın arama tarama gemilerinin faaliyetlerine engel olmaktı. Soğanlıdere Grubu Komutanı Deniz Binbaşı Hasan Bey, 18 Mart 1915 günkü Çanakkale Boğaz Muharebesi’nde bataryanın toplam 114 mermi harcadığını, bunun 79 adedinin külahlı zırh delici, 17 adedinin külahsız zırh delici, 18 adedinin ise adi çelik dane olduğunu söyler. Yolun deniz tarafındaki bariyerlerin hemen dışında bulunan bir bilgilendirme tabelası, bize Mesudiye Bataryası’nın bulunduğu mevkii işaret etmektedir.

İçindekiler