50 Antik Sahil

Kitap

Fotoğraf / Turgut Tarhan

Mavi Ege sularının içinden haşmetle yükselen Midilli Adası ile denizden 200 metre yüksekte kurulu antik Assos kenti yüzyıllardır karşılıklı bakışıyor. Lesboslu tarihçi Hellanikos’a kulak verecek olursak, günümüzde Çanakkale’nin Ayvacık ilçesine bağlı Behram köyünün yer aldığı tepe ve hemen eteğinde yer alan bu antik kenti kuranlar da İÖ 7. yüzyılda Midilli’den gelen Aiollerdi. Burası, Adramyttenos, yani bugünkü adıyla Edremit Körfezi’nin en önemli liman kentiydi. Lidyalılardan sonra Perslerin egemenliğine geçen kent, İÖ 479’da özgürlüğüne kavuşarak Delos Birliği’ne katıldı. Daha sonra sırasıyla Selevkoslar, Pergamon Krallığı ve Roma İmparatorluğu’nun eline geçti. Behram adının, Bizans döneminde bir Bizans subayı olan Makhram’ın adına atfen buraya verilen Makhramion’dan geldiği düşünülüyor. I. Murat zamanında ise, kent Osmanlı hâkimiyetine girdi. Perslerin egemenliği sırasında, Platon’un öğrencilerinden olan hükümdar Hermeias, Assos’u sadece ticaretin değil doğa bilimleri ve felsefenin de merkezi haline getirmek istemişti. Buraya gelen filozoflar arasında yakın arkadaşı Aristoteles de vardı. Felsefe geleneği, İÖ 348’de buraya gelip üç yıl burada yaşayan ve bir akademi kuran Aristoteles ve ardından stoacı akımın öncülerinden Assoslu Kleanthes ile devam etti. Bugün de aynı gelenek, Felsefe Sanat Bilim Derneği’nin her yıl Assos’ta düzenlediği “Assos’ta Felsefe” etkinliği ile devam ediyor.

İçindekiler