1. Tüm sulakalanlarda ölü yabani kuşların araştırması acilen yapılmalıdır.
2.Tüm sulakalanlar (göller, barajlar, akarsular, sulama ve drenajkanalları, dere taşkın alanları, deniz kıyıları) risk bölgesidir. Bunedenle, büyük göllerin civarı başta olmak üzere bu alanlarda kanatlıhayvanların kümeslerin dışına çıkarılması yasaklanmalı ve evcilhayvanlarla yabani kuşların teması engellenmelidir.
3. Civarındayoğun kümes hayvancılığı yapılan sulakalanlarda, hastalığın teşhisi veacil durum için çok daha ayrıntılı çalışmalar derhal başlatılmalıdır.
4.İtlaf süresince tüm vatandaşlar itlaf edilen canlılardan uzak tutulmalıve itlaf yalnızca yetkililer tarafından yapılmalıdır.
5. Ölühayvanların ve itlaf noktalarının sulak alanlardan ve bu alanlarıbesleyen su toplama havzalarından uzak tutulmalıdır. Ölü hayvanların veatıklarının akarsulara karışması kesinlikle engellenmelidir. Bu, hemdaha çok yabani kuşun enfekte olmasına, hem de bu kuşlar aracılığı ilehastalığın daha da çok yayılmasına neden olacaktır.
Hastalık nasıl yayılıyor?
Türkiye'de bu güne kadar ortaya çıkan kuş gribi vakalarına paralelgelişen büyük sayılarda yabani kuş ölümlerine rastlanmamıştır vehastalığın nasıl yayıldığı tam olarak bilinmemektedir. Bu nedenle,Türkiye'de acilen üzerinde durulması gereken konulardan biri dehastalığın tam olarak nasıl yayıldığının kanıtlanmasıdır.
Sukuşları,kuş gribinin taşınma yollarından biri olmakla birlikte FAO (Dünya Gıdave Tarım Örgütü) kaynaklı raporlara göre hastalığın esas yayılma kaynağıkümes hayvancılığıdır. Nitekim, kuş gribinin ölümcül formu ilk olarakyabani kuşlarda değil evcil kuşlarda gelişmiş ve evcil kuşlardan yabanitürlere geçmiştir. FAO?ya göre, bu güne kadar hastalığın rastlandığıHong Kong, Pakistan, Yeni Zelanda gibi ülkelerde göçmen kuşlar üzerindeyapılan klinik testler sonucunda kuş gribi virusüne rastlanmamıştır. Budurum Türkiye için de geçerli olabilir. Bu kapsamda, hastalığınyayılmasında üç ana mekanizma etkilidir:
1. Canlı kümes hayvanı ticareti.
2. Kümes hayvancılığı yapılan yerlerdeki zayıf biyogüvenlik önlemleri.
3. Hastalığın bulaştığı materyallerin taşınması -örneğin, çamur, toprak, taşıtlar, ayakkabılar ve doğal su yolları.
Bunedenle, Türkiye?de evcil kümes hayvanı hareketleri ve ticareti vebiyogüvenlik konularında daha etkili önlemler alınmalıdır.
Konuhakkında açıklama yapan Doğa Derneği Genel Müdürü Güven Eken, "Dahaönceki yıllarda yaptığımız çalışmalara dayanarak Türkiye'deki her birsukuşu türünün nerelerde ve hangi sayılarda konakladıklarını çok iyibiliyoruz. Bu verileri ilgili bakanlıklara ilettik. Bu doğrultuda, doğalveya yapay tüm sulak alanlar hastalık için risk bölgesidir. Bubölgelerden başlamak üzere ülke sathında kanatlı hayvanların kümesdışına çıkarılması derhal yasaklanmalı ve evcil hayvanlarla yabanikuşların teması kesin olarak engellenmelidir. Hollanda gibi ülkelerde buönlem çok önceden alınmıştır ve Türkiye'de de acilen uygulanmalıdır."dedi.
Ne yapmalıyız?
Her ilin valilikleri altında kurulan kuş gribi kriz masalarının telefonu için 118'i arayınız.
Doğa Derneği kuş gribi bilgi hattı
0 505 680 46 65
0 533 664 09 95
(bir numara yanıt vermiyorsa diğerini arayınız)
Tüm vatandaşlar
Canlı veya ölü kuşlar ve kuşların her türlü yan ürünleri (dışkı, tüy,tırnak vb.) ile temas etmemek (martı, karga, güvercin vb. şehir kuşlarıbuna dahildir).
Kuş ölülerini her ilin valilikleri altında kurulan kuş gribi kriz masalarına ihbar etmek.
Kırsal kesimde yaşayan vatandaşlar
Bölgede kuş gribi virusu tesbit edilmişse tüm kanatılıları yetkililere teslim etmek.
Bölgedekuş gribi henüz tesbit edilmemişse tüm kanatlıları kümes içinde tutmakve bu yolla evcil hayvanlarla yabani kuşların temasını kesin olarakengellemek.
Kaz ve benzeri evcil sukuşlarının doğal sulak alanlarda yayılmasını engellemek.
Kuş ölülerini ve diğer şüpheli durumları her ilin valilikleri altında kurulan kuş gribi kriz masalarına ihbar etmek.
Kuş gözlemcileri
Su kuşlarına yaklaşmamak ve onları rahatsız etememek.
Kırsal kesimde yaşayan insanları tüm kanatlıları kümes içinde tutmanın önemi hakkında bilgilendirmek.
Kuş ölülerini ve diğer şüpheli durumları her ilin valilikleri altında kurulan kuş gribi kriz masalarına ihbar etmek.
Avcılar
Kesin olarak av yapmamak ve su kuşlarını rahatsız etememek.
Kırsal kesimde yaşayan insanları tüm kanatlıları kümes içinde tutmanın önemi hakkında bilgilendirmek.
Kuş ölülerini ve diğer şüpheli durumları her ilin valilikleri altında kurulan kuş gribi kriz masalarına ihbar etmek.
Ayrıntılı bilgi için: www.dogadernegi.org