Anasayfa    Tarih      Gelecek Kaygısı

Gelecek Kaygısı



Moğol istilası ardından Osmanlı İmparatorluğu'nun Bağdat'ı fethi, Türkleri yeniden bu coğrafyanın en etkin aktörü konumuna sokar. I. Dünya Savaşı'nın bitimine kadar bu konumlarını koruyan Türkler, imparatorluğun dağılmasıyla güçlerini yitirdiler. Siyasal olarak geri plana itildiler. Gene de Irak'ın 1932 tarihli Bağımsızlık Bildirgesi'nde Araplar ve Kürtlerle birlikte üçüncü millet olarak anıldılar.
Irak'ta bir buçuk iki milyon civarında Türkmen yaşadığı sanılıyor. 1957'den bu yana güvenilir bir nüfus sayımı yapılmadığı için Türkmenlerin tam sayısı bilinemiyor. Ancak, 2010'da yapılacak nüfus sayımında Türkmenlerin yukarıda belirtilenden daha az çıkması olası. Bunun en önemli nedeni Irak'ta baskı ve korkutmanın giderek artması ve toplumların çoğunlukta olmadıkları bölgelerde etnik ve mezhepsel kimliklerini açıklamakta yaşadıkları güçlükler.

Irak'ta Türkmenlerin yaşadıkları coğrafya geniş bir yay çizer. Musul vilayetinin sınırları içinde kalan Suriye-Irak sınırındaki Telafer'den başlayarak Musul'un doğusu, Kerkük, Selahattin vilayetinin kuzeydoğusunda kalan Tuzhurmatu'yu içine alan bu yay, Diyala vilayetinin İran sınırındaki Kazaniye bölgesine uzanır. Bu yayın dışında kalan önemli bölgeler de var. Örneğin nüfusun beşte birini Türkmenlerin oluşturduğu kuzeydeki Erbil ile güneydeki Kut'un bazı bölgeleri. Başkent Bağdat'ta da azımsanamayacak bir Türkmen nüfus bulunuyor.
Türkmenler yaşadıkları coğrafyaya göre değişiklik göstermekle birlikte çoğunlukla orta sınıf mensubu. Telafer ve Diyala'dakilerin çoğu tarım ve hayvancılıkla uğraşırken, Erbil, Kerkük ve Tuzhurmatu'da ticaret daha ağır basıyor. Ancak Türkmenler arasındaki en yaygın meslek memurluk. Irak devletinin çeşitli kademelerinde görev yapan Türkmenler, çok sayıda öğretmen, subay, doktor ve edebiyatçı yetiştirmiştir. Öte yandan Irak'ın genelindeki mezhepsel çoğulculuk Türkmenler arasında da görülüyor. Sünni ve Şii Türkmenlerin yanı sıra Bektaşi Türkmenlere de rastlanıyor. Erbil'de yaşayan Türkmenler Sünni iken Musul, Telafer, Kerkük, Tuzhurmatu ve Diyala'da her iki mezhebe mensup Türkmenler bir arada yaşıyor.
Siyasi olarak ise Türkmenler parçalı bir yapı gösteriyor. Irak'ın kuzeyinde Kürtlerin kontrolünde olan bölgesel yönetimin sınırları içinde yer alan partilerin çoğu Türkmen kimliğiyle siyaset yapmıyor. Ancak, yine de kendilerine kuzeydeki bölgesel parlamentoda ayrılan beş sandalye için seçime girmişlerdi. Geri kalan bölgelerde ise ideoloji, mezhep ya da örgütlenme alanlarında ayrılıklar yaşayan Türkmenler pek çok siyasi parti kurmuş durumda. Bu partiler arasında en büyüğü Irak Türkmen Cephesi. Bunun dışında Adalet Partisi, Irak Türkmenleri İslami Birliği ve Vefa Hareketi gibi oluşumlar da Türkmen siyasetinin aktörleri. Ayrıca belirtmek gerekir ki, Türkmenler Irak'ın önemli partileri içinde de siyaset yapmayı sürdürüyorlar. Halen sekiz Türkmen milletvekilini barındıran Irak parlamentosu için, Türkmen partiler farklı koalisyonlarla seçime gitmeyi tercih etmişlerdi. Bu nedenle, önümüzdeki seçim Türkmenler için daha kritik bir hale geldi.
ABD'nin çekilmesi öncesinde gerilen siyasi atmosferin yanı sıra Kerkük'ün statüsündeki belirsizlik Türkmenlerin siyasi gündemlerinin en önemli maddeleri. Kerkük'ün bir Irak şehri olduğunu ve şehrin gerçek sahiplerinin işgalden önce o şehirde yaşayanlar olduğunu savunan Türkmenler, bazı Arap örgütlerinden destek alsalar da mücadelelerinde şu ana kadar yalnız kaldılar. Kerkük'te işgal sonrası yaşanan devasa demografik değişimin en önemli kurbanı olan Türkmenler kendilerine yapılan haksızlıkların düzeltilmesi için Irak makamlarına başvurular yaptılar. Bu başvuruların kısa vadede sonuç vermesi beklenmese de, Irak'ta haklının ve haksızın ortaya çıkacağı günlerin geleceğine inanıyorlar. Bu nedenle, Irak kurulduğundan bu yana bu ülkenin toprak bütünlüğünü savunan, işgale karşı duran, çatışmalardan kaçınan ve Irak'ın istikrarı için çaba sergileyen Türkmenlerin Irak'ın geleceğinde saygın bir konuma ulaşma arzusu, bu topluluğun en önemli beklentisi.

YAZI: YARD. DOÇ. DR. SERHAT ERKMEN, AHİ EVRAN ÜNİVERSİTESİ ÖĞRETİM ÜYESİ, ORSAM ORTADOĞU DANIŞMANI / ATLAS ŞUBAT 2010, SAYI 203 Atlas'ın Şubat 2010, sayı 203'te yayımlanan Kekük Türkmenleri

Seçimler ve Türkmenler

Ortadoğu Stratejik Araştırma Merkezi (ORSAM), henüz çok genç bir kuruluş. Bir yıl önce kurulmuş olmasına karşın, Ortadoğu'ya ilişkin inceleme ve araştırmalarıyla kendinden söz ettiriyor. Kuruluş saha araştırmalarına önem veriyor, tüm raporlarını yerinde inceleme ve gözlemlere dayanarak hazırlıyor. Kuruluşun yayımladığı raporlar arasında Irak, Lübnan ve Yemen gibi ülkelerde yapılmış saha çalışmaları önemli yer tutuyor. Çalışmaların önemli bir kısmı Irak'la ve bu ülkede yaşayan Türkmenlerle ilgili. Geçen yıl, iki ay içinde aralıklarla beş kez bölgeye giden ORSAM uzmanları, Türkmen yerleşimlerini dolaştı, insanlarla görüştü ve sorunlarını dinledi.
ORSAM Başkanı Hasan Kanbolat, Türkmenleri Irak'ın üç kurucu milletinden birisi olarak kabul ediyor ve Türkmenlerin bugünkü konumunu şöyle ifade ediyor: 'Zaman içinde baskı, şiddet olayları, göç, toplumsal ve ekonomik sorunlar nedeniyle Türkmenler hem sayı hem de etkinlik olarak güçlerini yitirdi. Gene de ülkede önemli bir Türkmen varlığı bulunuyor. Buna rağmen aynı ölçüde siyasi ağırlığa sahip değiller. Kuzeydeki Türkmenler bölgesel yönetimden baskı görürken, ülkenin orta kesiminde ise şiddet olayları yüzünden sıkıntı çekiyorlar. Türkmenleri tek bir çatı altında toplayacak bir siyasal oluşum yok. Bu durum Türkmenlerin güçlü bir siyasi çekim merkezi olmasını engelliyor. Mart ayında yapılacak seçimler Irak'taki diğer siyasi oluşumlar için olduğu kadar Türkmenler için de önemli. Bu seçim için Türkmenler farklı listeler içinden adaylar çıkararak hummalı bir hazırlık dönemine girmiş durumda. Seçim sonuçları bugünden öngörülemiyor ama farklı partilerden 8-10 Türkmen Irak parlamentosuna seçilebilir.'


Jan 17 2011 10:43AM




 
  Arkadaşına yolla        Yazdır        Sık kullanılanlara ekle

#
#
#
#
#
Yorumlar (0)

Yorum ekleyebilirsiniz

 

Kayıtlı isminizin görüntülenmesini istiyorsanız, yorumunuzu yazmadan önce üye girişi yapınız.

Medeniyetlerin Buluştuğu Başkent
Hasankeyf
DEÜ-SAT’tan sualtı temizliği
“Foça Temiz Deniz 2012”
Şarköy’ün Derelerinde Yüzlerce Balık Ölüsü Görüldü
Olayla ilgili inceleme başlatıldı.
'Yarısı Yılan Yarısı İnsan'a en iyi belgesel ödülü
Belgesel, Anadolu'da yılanların şahı olarak bilinen Şahmara...
fotogaleri
Foto Atlas
Günün Karesi
Çok okunanlar
video galeri
Atlas Fotoğrafçısı Turgut Tarhan Off Road'da

 
  • Atlas Fotoğrafçısı Turgut Tarhan Off Road'da
  • Kalbin sırları
  • HES'lere karşı savaş müzik albümü oldu.
  • Hayvanların Keyif Dünyası
  • Doğanın Avcıları
  • Atlas- Columbia Nallıhan Bölüm 3
  • Atlas- Columbia Nallıhan Bölüm 2
  • Atlas- Columbia Nallıhan Bölüm 1
  • Kömürle Yanmak
  • Binbir Gece Masalları- Bilinmeyen Programı-1
  • Binbir Gece Masalları- Bilinmeyen Programı-2
  • Evrim ve Göz
  • Atnalı Yengeci: Yaşayan Taşıl
  • Darwin'in Karıncalarını İzleyin
  • Atlas-Doğadan Rize - Bölüm 1
  • Atlas-Doğadan Rize - Bölüm 2
  • Atlas-Doğadan Rize - Bölüm 3
  • Atlas-Doğadan Rize - Bölüm 4
  • Atlas-Doğadan Rize - Bölüm 5
  • Atlas-Columbia - Gizli Cennet Gökçeada Bölüm 1
  • Atlas-Columbia - Gizli Cennet Gökçeada Bölüm 2
  • Atlas-Columbia - Gizli Cennet Gökçeada Bölüm 3
  • Atlas-Columbia - Gizli Cennet Gökçeada Bölüm 4
  • Atlas-Columbia Yürüyüşü Karagöl’e Çıkmak 5
  • Atlas-Columbia Yürüyüşü Karagöl’e Çıkmak 4
  • Atlas-Columbia Yürüyüşü Karagöl’e Çıkmak 3
  • Atlas-Columbia Yürüyüşü Karagöl’e Çıkmak 2
  • Atlas-Columbia Yürüyüşü Karagöl’e Çıkmak 1
  • Dünyanın İlk Masalı
  • Anadolu'nun İsyanı
  • Nükleere Karşı Yürü
  • Kardeş Türküler: Anadoluyu Vermeyeceğiz - Oi Oi
  • Kardeş Türküler Anadoluyu Vermeyeceğiz 2
  • Atlas-Columbia Yürüyüşü 1
  • Atlas-Columbia Yürüyüşü 2
  • Atlas-Columbia Yürüyüşü 3
  • Atlas-Columbia Yürüyüşü 2
  • Atlas-Columbia Yürüyüşü 3
  • Atlas-Columbia Yürüyüşü-Uludağ 1
  • Atlas-Columbia Yürüyüşü-Uludağ 2
  • Atlas-Columbia Yürüyüşü 1
Nasıl kullanırım?
Önce resmin üzerine tıklayarak Duvar Kağıdı galerisini açın. Seçtiğiniz duvar kağıdının sağ altındaki büyüteç işaretine tıklayarak resmi büyütün. Büyük resmin üzerinde sağ tuşa tıklayın ve menüden Arkaplan Olarak Belirle'yi seçin.
Atlas yayın hayatına Nisan 1993'de başladı.Önümüzdeki yıl 20. yaşını kutlayacak. Atlas'ı kaç yıldır takip ediyorsunuz?