Anasayfa    Tarih      Evliya Çelebi’den Sırlar

Evliya Çelebi’den Sırlar

Seyahatname’nin yazarı Evliya Çelebi’nin 400’üncü doğum yılı. Atlas, büyük seyyahın görkemli anlatısının sırlar kapısını aralıyor ve sayfalarını İstanbul’un koruyucu, göksel, döngüsel ve iklimsel tılsımlarına açıyor.

Yılda bir kez, İstanbul’un Kadırga Limanı’nda şehrin bütün sihirbaz kadınları, Evliya’nın sözleriyle söyleyeyim, sihirbaz avratları toplanır, buraya bağlanmış bakırdan bir gemiye biner ve denize açılırlardı. Bakırdan gemi, içindeki sihirbaz yolcularıyla Marmara Denizi’nde sabahın ilk ışıklarına dek bir o yana bir bu yana dolaşırdı. İstanbul’un sihirbaz avratları, bu esnada Akdeniz yönünden gelen veya gelmeyi tasarlayan düşmana karşı sihir güçlerini kullanırlardı. Böylece İstanbul, düşmana aman vermezdi. Evliya Çelebi der ki, Fatih devrinde, o bakır gemi ganimet oldu. Fatih Sultan Mehmet, belki de İstanbul’u koruyan tılsımları aşmak için, gemilerini Karaköy tarafından, Şişhane yoluyla Haliç’e bir masal seferi gibi indirmişti. Henüz metal geminin denizde yüzdürülemediği bir zamanda, sihirbaz kadınlar bakır gemiye biniyordu tılsımın öyküsünde, Fatih de gemileri karada yüzdürüyordu, gerçek ve gerçeküstü birbirine karışıyordu.

Seyyah vardır gördüklerini anlatır. Seyyah vardır, işittiklerini gördüklerine katar anlatır. Seyyah vardır, hem gördüklerini hem işittiklerini, hem de asla görünmeyenleri anlatır. Gidip de görülemeyeni, bakıp da görülemeyeni, hatta ve hatta var olup da görülemeyeni anlatır. Evliya Çelebi, bu çeşit bir seyyahtır. Bu çeşit seyyahların piri, şahı, erişilmez olanıdır.

Geç de olsa dâhiliği kabul edilen Evliya Çelebi’nin bu yıl 400’üncü doğum yılı kutlanıyor; büyük seyyahımızın doğum günü, başvuru kitaplarında 25 Mart 1611 olarak yer alıyor. Bu noktada, eski Türk edebiyatı araştırmacısı Profesör Semih Tezcan şu soruyu sorar: “Şehzadelerin bile doğum gününün kaydedilmediği, dolayısıyla bilinmediği 17. yüzyıl Türkiye’sinde doğmuş bir saray kuyumcusunun oğlunun doğduğu gün, nasıl olup da bu kesinlikte biliniyor?” Tezcan, bu sorunun görünüşte kolay yanıtını veriyor, çünkü Evliya Çelebi’nin kendisi doğum tarihini Hicri takvime göre 1020 Muarrem ayının 10. günü olarak bildirmiştir. Miladi takvime göre karşılığı ise 25 Mart 1611’dir.

Tezcan’ın Toplumsal Tarih dergisine geçtiğimiz mart ayında yazdığı makale, Evliya Çelebi’nin sırrını anlamak bakımından çarpıcı bir incelemedir. Evliya’nın gizemi, 10 ciltlik Seyahatname'sinin kimi bölümlerdeki tuhaflıklar, gizem içinde gizemle dolu anlatılar ve hatta isminin bile bu gizemler dünyasına dahil oluşu, Tezcan’ın makalesinde bir ölçüde açıklık kazanıyor.

Tezcan, seyyah Evliya Çelebi’nin kendi yaşamıyla ilgili bütün önemli olayları muharrem ayının 10’u ile başlattığını fark ediyor. İşte bu tarih, yani Aşure Günü, başka bir tılsım olarak Evliya’nın yaşamöyküsünü ve Seyahatname’yi başından sonuna sarıyor. Evliya, kendisine bir doğum günü seçmiştir ve seçtiği bu tarih hayatının dönüm noktalarında hep tekrarlanmaktadır.

ATLAS 2011 TEMMUZ SAYI / 220

Yazı: ÖZCAN YÜKSEK
Evliya Çelebi’den Sırlar
Sebattian Münster’in 1544 tarihli tahta baskı haritası, Evliya Çelebi’den bir yüzyıl öncesinin İstanbul’unu resmediyor. Tarihi yarımada üzerinde görülen sütunların çoğu Seyahatname’de sözü edilen tılsımlı sütunlar.

İSTANBUL HARİTALARI, A. Y. KUBİLAY/ DENİZLER KİTABEVİ
İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR
Dipsiz Göl'ün dibi göründü!
İnsanüstü Bedenin Sırları
Küresel Soğuma
Rumuzlar Ormanı
Anadolu'nun yeni sırları
 
  Arkadaşına yolla        Yazdır        Sık kullanılanlara ekle

#
#
#
#
#
Yorumlar (0)

Yorum ekleyebilirsiniz

 

Kayıtlı isminizin görüntülenmesini istiyorsanız, yorumunuzu yazmadan önce üye girişi yapınız.

Tümü

 

Medeniyetlerin Buluştuğu Başkent
Hasankeyf
DEÜ-SAT’tan sualtı temizliği
“Foça Temiz Deniz 2012”
Şarköy’ün Derelerinde Yüzlerce Balık Ölüsü Görüldü
Olayla ilgili inceleme başlatıldı.
'Yarısı Yılan Yarısı İnsan'a en iyi belgesel ödülü
Belgesel, Anadolu'da yılanların şahı olarak bilinen Şahmara...
fotogaleri
Foto Atlas

Kadın:İmaj ve Gerçek

Atlas'ın geniş arşivinden derlenen 'Kadın: İmaj ve Gerçek' sergisi Dünya Kadınlar Günü'nde, 8 Mart 2007'de Beyoğlu'nda İstiklal Caddesi'nde İstanbul'la buluştu.

Günün Karesi

İğneada Longozu, mevsimsel subasar ormanları, bataklıkları, tatlı su gölleri ve kıyı kumullarını bir arada bulunduran ender ekosistemlerden biri. Kırklareli sınırlarındaki milli parktaki kıyı kumullarında uluslararası sözleşmelerle koruma altına alınan bitkiler yer alıyor.

İĞNEADA LONGOZU, KIRKLARELİ / FOTOĞRAF: CÜNEYT OĞUZTÜZÜN

Tümü
Çok okunanlar
ATLAS'ın bu ayki sayısını ne kadar dikkatli okudunuz?
video galeri
Atlas Fotoğrafçısı Turgut Tarhan Off Road'da

 
  • Atlas Fotoğrafçısı Turgut Tarhan Off Road'da
  • Kalbin sırları
  • HES'lere karşı savaş müzik albümü oldu.
  • Hayvanların Keyif Dünyası
  • Doğanın Avcıları
  • Atlas- Columbia Nallıhan Bölüm 3
  • Atlas- Columbia Nallıhan Bölüm 2
  • Atlas- Columbia Nallıhan Bölüm 1
  • Kömürle Yanmak
  • Binbir Gece Masalları- Bilinmeyen Programı-1
  • Binbir Gece Masalları- Bilinmeyen Programı-2
  • Evrim ve Göz
  • Atnalı Yengeci: Yaşayan Taşıl
  • Darwin'in Karıncalarını İzleyin
  • Atlas-Doğadan Rize - Bölüm 1
  • Atlas-Doğadan Rize - Bölüm 2
  • Atlas-Doğadan Rize - Bölüm 3
  • Atlas-Doğadan Rize - Bölüm 4
  • Atlas-Doğadan Rize - Bölüm 5
  • Atlas-Columbia - Gizli Cennet Gökçeada Bölüm 1
  • Atlas-Columbia - Gizli Cennet Gökçeada Bölüm 2
  • Atlas-Columbia - Gizli Cennet Gökçeada Bölüm 3
  • Atlas-Columbia - Gizli Cennet Gökçeada Bölüm 4
  • Atlas-Columbia Yürüyüşü Karagöl’e Çıkmak 5
  • Atlas-Columbia Yürüyüşü Karagöl’e Çıkmak 4
  • Atlas-Columbia Yürüyüşü Karagöl’e Çıkmak 3
  • Atlas-Columbia Yürüyüşü Karagöl’e Çıkmak 2
  • Atlas-Columbia Yürüyüşü Karagöl’e Çıkmak 1
  • Dünyanın İlk Masalı
  • Anadolu'nun İsyanı
  • Nükleere Karşı Yürü
  • Kardeş Türküler: Anadoluyu Vermeyeceğiz - Oi Oi
  • Kardeş Türküler Anadoluyu Vermeyeceğiz 2
  • Atlas-Columbia Yürüyüşü 1
  • Atlas-Columbia Yürüyüşü 2
  • Atlas-Columbia Yürüyüşü 3
  • Atlas-Columbia Yürüyüşü 2
  • Atlas-Columbia Yürüyüşü 3
  • Atlas-Columbia Yürüyüşü-Uludağ 1
  • Atlas-Columbia Yürüyüşü-Uludağ 2
  • Atlas-Columbia Yürüyüşü 1
Nasıl kullanırım?
Önce resmin üzerine tıklayarak Duvar Kağıdı galerisini açın. Seçtiğiniz duvar kağıdının sağ altındaki büyüteç işaretine tıklayarak resmi büyütün. Büyük resmin üzerinde sağ tuşa tıklayın ve menüden Arkaplan Olarak Belirle'yi seçin.
Atlas yayın hayatına Nisan 1993'de başladı.Önümüzdeki yıl 20. yaşını kutlayacak. Atlas'ı kaç yıldır takip ediyorsunuz?




  

Diğer Doğan Burda Siteleri: Atlas | Auto Show | Blue Jean | Burda | Capital | CHIP Online | Ekonomist | Elele | Elle | Elle Decor | eMecmua | Ev Bahçe | Evim | Formsanté | Güncel Hukuk | Hafta Sonu | Hello | Hey Girl | İstanbul Life | Level | Lezzet - Yemek Tarifleri | Maison Française | PCnet | Seninle | Tempo | Yacht Türkiye
Copyright © Atlas Online | Doğan Burda Dergi Yayıncılık ve Pazarlama A.Ş.
Hürriyet Medya Towers 34212 Güneşli - İstanbul